Leuker kunnen we het niet maken, wel lastiger

Sinds de vorige crisis wordt de financiële wereld overstelpt met nieuwe regelgeving. Alles wordt in het werk gesteld om een nieuwe crisis te voorkomen. Daarnaast moet de belegger beter worden beschermd. Wat zijn de gevolgen van deze nieuwe regels? In hoeverre draagt het bij aan een robuuster financieel systeem en wat merkt de belegger hiervan?

MiFID 2007 ging over transparantie en bescherming van de belegger

De belangrijkste nieuwe wet van voor de crisis dateert uit 2007 en heet Market in Financial Instruments Directive, ofwel MiFID. Deze wet beoogde bescherming van de belegger met als kernwaarde transparantie en concurrentie en heeft een belangrijk startschot gegeven voor veranderingen in de financiële markt. In 2017 is MiFID II van kracht. Een nog verdere verdieping van zijn voorganger. Op de achtergrond zijn veel specialisten nu al hard aan het werk om de gevolgen van MiFID II te analyseren. Wat staat de markt de komende tijd te wachten?

MiFID 2017 gaat veel verder

Waar de vorige wet vooral ging over het transparantie en het aanscherpen van procedures, is het gevolg van deze wet ook hardcore systeem aanpassingen. Zomaar een voorbeeld: De bank moet met het doorsturen van haar klantenorder naar de beurs 65 verschillende gegevens meesturen vanaf 2017. Naast de voor de hand liggende prijs en omvang van de order, dienen dan ook de identificatiegegevens van eindklant worden meegestuurd naar de beurs. Als het geen persoon is maar een computerprogramma die de koop of verkoop beslissing heeft gemaakt, dan moet de naam van deze computer worden meegegeven. Prijs, omvang en identiteit zijn 3 van de verplichte 65 velden.

IT aanpassingen zijn verstrekkend

Er ontstaat onmiddellijk een discussie over privacy en commerciële gevoeligheid van deze klantinformatie. Maar los van deze discussie, dringt vooral de tijd voor alle partijen om alle IT aanpassingen op tijd af te krijgen voor 2017. De financiële wereld is een complexe aaneenschakeling van diverse partijen en systemen. Financiële partijen zijn op een dusdanige manier met elkaar verbonden dat, als er iets fout gaat, er een domino-effect kan ontstaat. Niet voor niets hebben beleidsmakers hier zorgen om. Het gegeven van deze verstrengeling is dan ook voldoende reden om nieuwe regels op te leggen om een nieuwe crisis te voorkomen. Echter bij het ten uitvoer brengen van deze regels komt de complexe verbondenheid ook om de hoek kijken. Ik ben bang dat de beleidsmakers daar onvoldoende rekening mee hebben gehouden.

Domino-effect van IT veranderingen

De grote partijen zijn al heel lang bezig met voorbereidingen voor alle IT aanpassingen voortvloeiende uit de nieuwe wet. Tegelijk kom ik ook partijen tegen die nog een start moeten maken met het herinrichten van hun systemen. Voor hen wordt het een grote uitdaging om op tijd klaar te zijn. Maar laten we er van uitgaan dat iedereen op tijd klaar is. Op het moment dat iedereen dus zijn eigen huis heeft opgeruimd en klaar is voor MiFID II, dan pas zal blijken hoe de verbinding tussen de partijen onderling eruit komt te zien. Als partij A op een nieuwe manier zijn gegevens stuurt naar partij B dan moeten zij de systemen daarvoor wijzigen. Dat is dus een gevolgaanpassing op de zojuist aangepaste IT. Dat domino effect moet nog aanvangen.

Partijen stoppen er (deels) mee

Los van de waarschijnlijkheid of alle IT aanpassingen op tijd zijn verwerkt, rijst de vraag of partijen bereid zijn dit te doen. Een simpele rekensom kan zo uitpakken dat het beter is om te stoppen met een product of dienst dan er in te investeren om compliant te zijn. Mijn vrees is dat partijen hun productaanbod tegen het licht zullen houden en het daarmee zullen verkleinen. Kleine partijen zullen als gevolg van de nieuwe eisen hun hoofd niet meer boven water kunnen houden en stoppen. Een gevolg kan zijn dat er een verdere consolidatie ontstaat in de markt met een beperkter aanbod van producten en diensten. Dat speelt de particuliere belegger in ieder geval niet in de kaart. Deze heeft met de terugtredende overheid op het gebied van pensioenopbouw behoefte aan een uitgebreidere dienstverlening als het gaat om vermogensopbouw.

Duivels dilemma dus

Aan de ene kant is regelgeving noodzakelijk om een volgende financiële crisis te voorkomen. Aan de andere kant is de prijs die men daarvoor betaalt momenteel zo hoog dat het de industrie significant kan veranderen. Ik verwacht niet dat de nieuwe regels zullen worden afgezwakt voordat ze in 2017 van kracht zullen zijn. Wel wordt er al gefluisterd over uitstel om alle partijen meer lucht te geven in de aanpassingen die zij moeten doorvoeren.